Aramice’den bir sihirli sözcük: ABRAKADABRA

İlgilenenlerin de yakından bileceği üzere Semitik ya da bize daha yakın adlandırılışıyla Samî diller, büklümlü dillerdir. Bu da genellikle üç, ancak sıradışı durumlarda 2 yada 4 sessiz harften oluşan köklerden belli vezinlere uydurularak türetilen kelime ve fiiller demektir. Basit bir örnekle HKM kökünden, hüküm, hakim, mahkum, mahkeme, tahkim, ahkam; VLD kökünden valide, veled, evlad, mevlid, tevellüd sözcüklerinin türetildiğini gösterebiliriz. Dikkat edileceği üzere hepsinde kök harfleri ortak çekim harfleri değişiktir. Kelime türetiminin yanı sıra Arapça, İbranice ve Süryanice gibi Sami dillerde fiiller de aynı kurala uygun biçimde çekilirler. Örneğin fasih Arapça’da yazmak fiilinin kökü olan KTB, şimdiki zaman kalıplarında:

yazıyorum eKTuBu

yazıyorsun teKTuBu

yazıyor yeKTuBu

şeklinde çekilir. Aynı fiil, İbranice’de de aynı köke (K-T-B) sahiptir. Ancak İbranice’de B sesini veren BET harfi aynı zamanda V olarak da telaffuz edilebilmektedir bu durumda İbranice’de aynı fiilin aşağıdaki gibi çekildiğini söyleyebiliriz:

yazıyorum KoTeV

yazıyorsun KoTeV

yazıyor KoTeV / KoTeVet

Yazının konusunu oluşturan “Abrakadabra” sözcüğü de işte bu büklümlülük ile açıklanabilir bir sözdür. Her ne kadar anlamsız gibi görünse de abrakadabra, Aramice’de anlamlı bir söz öbeği teşkil eder.

Aramice, bugün Süryanice olarak anılan dildir. Aramice adının bırakılmış olmasının ardında Aramilerin Hıristiyanlığı tercih ettikten sonra halen pagan olan akrabaları ile karıştırılmamak için Süryani olarakj anılmaları yatar. Süryanice ya da eski ve yaygın adıyla Aramice de tıpkı Arapça ve İbranice gibi Semitik ve doğal olarak büklümlü bir dildir. Ve adları sayılan bu iki dille çok açık benzerlikler barındırır.

Arapça’da “Şimdiki Zaman” çekimi yapmak için köke bazı ön ve son ekler uygulanır vezne göre. Bu ekler 1.Tekil Şahıs’ta “elif”, 2.Tekil’de “te”, 3.Tekil’de “ye” ve 1.Çoğul Şahıs’ta “nun” ve benzeri gibi harflerden oluşur. İbranice’de ve Aramice’de ise bu sayılan ekler tuhaf bir şekilde Şimdiki Zaman için değil de Gelecek Zaman çekiminde gelirler. Yani, örnek verecek olursak:

Arapça’da yazıyorum eKTuBu

İbranice’de yazacağım eKToV

Aramice’de yazacağım aKTaV

gibi bir tablo ile karşılaşırız. Bütün bu bilgiler, abrakadabra’nın “Abra”sını açıklamaya yarar. “Abra” Aramice’de “yaratacağım” anlamına gelir. “Alef, Bet, Reş ve Alef” harfleriyle yazılır. Fiilin kök “BRAlef”dir. Bu kök İbranice’de de Tevrat’ın ilk cümlesi olan “Başlangıçta Tanrı gökleri ve yeri yarattı”da “Bereşit Bara Eloim et Aşamayim veet Aarets” cümlesinde “Bara” yani “yarattı” olarak karşımıza çıkar. Aynı kök Arapça’da da –çoğunlukla yerine H-L-K kökü tercih edilse de- bulunur ve kullanılır. “Abra” sözcüğü de bu kökten az önce sözü edilen gelecek zaman veznine göre türetilmiş bir sözcüktür ve “yaratacağım” anlamına gelir.

“Kadabra” kısmını ise açıklamadan önce bir kez daha bölmek gerekiyor, “Ke’dabra” şeklinde. Buradaki Ke ya da Ki, Aramice’de bir bağlaçtır. Arapça’da “Key”, İbranice’de “Ki” şeklinde görülen bu bağlaç İngilizce’deki “like, as, that”, Fransızca’daki “afin que” ya da Farsça’daki “Ke” bağlaçlarıyla benzer ya da aynı anlamdadır. Türkçeye de “ki” olarak çevrilebilir. Kef ve Yod harfleriyle yazılır.

Dabra, sözcüğü ise yine Aramice ve İbranice’de ortak olan bir kökten, söz, söylemek, demek anlamındaki D-B-R kökünden gelmektedir. Aynı kök İbranice’de Tevrat’ın Tesniye Kitabı’nın İbranice adı olan DeVaRim sözcüğünde karşımıza çıkmaktadır ki: bu ad, “sözler” anlamına gelir. Abrakadabra’nın “dabra”sı ise “söyledim, dedim” anlamına gelir Aramice’de. Sonuç olarak Abrakadabra ile ilgili buraya kadarki bilgileri bir araya toplarsak elimizde şu cümlenin olduğunu görürüz: “Söylediğim gibi yaratacağım”.

Abrakadabra, kanımızca Aramice’de “söylediğim gibi yaratacağım” anlamına gelir ve henüz Sihirbazlara, “illüzyonist” denmediği dönemlerde bu türden sihirbazların bu cümleyi dillendirmeleri oldukça mantıklı görünmektedir. Arapça, Farsça bir birleşik sözcük olan sihr (büyü) ve baz (oyun, oynayan)’ın böyle bir oyun oynamış olması mükündür.

mahirunsal@gmail.com

~ tarafından M.U Ocak 20, 2007.

3 Yanıt to “Aramice’den bir sihirli sözcük: ABRAKADABRA”

  1. sizleri çokkkkkkkkk seviyorum

  2. tesekkurler bızı yıllardır duyupta ne anlama gelmedıgımız bı kelımeye ısık tuttugunuz ıcın tesekkurler elınıze saglık

  3. çok güzel aydınlattınız sağolun

Yorumlar kapatıldı.

 
%d blogcu bunu beğendi: